Logo Monumententoezicht Logo Erm 0toezichtsrapportage

FAQ

Wat is de juridische status van de ERM-richtlijnen voor toezicht en handhaving?

De ERM-richtlijnen kunnen voor het toezicht en de handhaving van belang zijn. In vergunningvoorschriften, subsidiebeschikkingen aanbestedingscontracten kunnen deze richtlijnen vermeld zijn. Zelfs als er geen expliciete vermelding in dit soort stukken is opgenomen kunnen de ERM-richtlijnen nuttig zijn als best practice bij de uitleg / interpretatie van algemener geformuleerde normen zoals het beschermingsartikel 11, eerste lid, Monumentenwet of algemener geformuleerde vergunningvoorschriften of subsidiebeschikkingen. Klik hier voor meer informatie.

Wanneer is het gewenst een monumentenspecialist in te schakelen?

De richtlijnen zijn bedoeld ter ondersteuning van de dagelijkse inspectiepraktijk en stellen een inspecteur in staat om te controleren of werkzaamheden voldoende aansluiten bij de minimaal vereiste restauratiekwaliteit. Indien hij of zij een afwijking onderkent is daarna de tussenkomst van een monumentenspecialist noodzakelijk. De verdere stappen en oplossingsrichtingen zullen in samenspraak met de monumentenspecialist moeten worden bepaald.

Hoe zit het met brandvoorschriften in relatie tot monumenten?

Een monument moet voldoen aan de minimum-prestatie op het gebied van brandveiligheid als gesteld in het Bouwbesluit . Er kan omwille van de monumentale waarde vrijstelling worden verleend (ex artikel 1.13 Bouwbesluit) maar aangezien het gaat om veiligheid gebeurt dit in de praktijk zelden. In geval van nieuwe ontwikkelingen en/of bij het verlenen van een gebruiksvergunning toetsen vele brandweerkorpsen op nieuwbouweisen. Over het toetsniveau is echter veel discussie tussen de brandweer en monumenteninstanties. Overigens zijn er voor vele eisen gelijkwaardige oplossingen zodat een monument in mindere mate of niet hoeft te worden aangetast.
Het doorvoeren van wijzigingen omwille van de brandveiligheid is vergunningsplichtig. Een inspecteur kan slechts constateren dat een pand niet voldoet aan de brandveiligheidsvoorschriften en hier een melding van maken. Voor het vinden van maatwerkoplossingen, zeker bij verdergaande interventies als extra vluchtwegen is hiervoor veelal een dialoog tussen monumentenzorg en de brandweer noodzakelijk om een passende oplossing te vinden. De RCE heeft een speciale website gepubliceerd voor preventiemaatregelen bij monumenten.

Wat te doen na brand in een monument?

Na een brand dient bij een rijksmonument zo snel mogelijk de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) in kennis te worden gesteld. De RCE kan dan een opname doen en bepalen in welke mate het monument als verloren is beschouwd en of het monument nog hersteld kan worden. Als het monument volledig verloren is, wordt het uit het monumentenregister geschreven.
Bij een provinciaal of gemeentelijk monument dient de betreffende monumenteninstantie in kennis te worden gesteld.
Wanneer delen van een monument wegens instortingsgevaar worden ontmanteld is het van belang dat de onderdelen, indien mogelijk, worden opgeslagen met het oog op herstel of als voorbeeld voor reconstructie. Het herstellen, herbouwen of herslopen van een monument is vergunningsplichtig.

Wat valt onder de beschermde status van een monument?

Wat precies onder de bescherming van een beschermd monument valt is maatwerk. Een actuele “waardenstelling” is belangrijk. De klassieke “redengevende omschrijving” is vervallen. Sinds de inwerkingtreding van de Erfgoedwet bevat het rijksmonumentenregister alleen gegevens over de inschrijving en de identificatie van de rijksmonumenten. Het nieuwe register bevat geen motivering van de aanwijzing meer. Het is om die reden als toezichthouder of vergunningverlener belangrijk telkens over een actuele waardenstelling te beschikken. Een bouwhistorische verkenning of andere bronnen, zoals een advies van de erfgoedcommissie, is noodzakelijk. Tot de inwerkingtreding van de nieuwe Erfgoedwet werd gesproken over een “redengevende omschrijving”. Dat was de onderbouwing om een monument als Rijksmonument aan te wijzen. In de jurisprudentie is, op basis van de oude systematiek, een aantal lijnen af te leiden die in het jurisprudentieoverzicht zijn opgenomen. Deze uitspraken kunnen nog relevant zijn, maar let op dat de systematiek sinds de Erfgoedwet is veranderd.

Kan een gemeente, nu de ERM-site voor monumententoezicht beschikbaar is, bezuinigen op de toezichtscapaciteit?

Monumententoezicht.nl is vooral bedoeld om de generalistisch bouwinspecteur (en juridisch medewerker) te ondersteunen bij de toezichthoudende en handhavende werkzaamheden. De site is gericht op het verhogen van de kwaliteit van de gemeentelijke toezicht en handhaving; het zegt daarmee dus niets over de vereiste omvang van de gemeentelijke inspanningen. Het toegankelijk maken van deze informatie voor de gemeentelijk toezichthouders heeft overigens tevens het voordeel dat aannemers en opdrachtgevers tevoren beter weten wat zij mogen verwachten van de gemeentelijke interventies. Dit vergroot het rendement van de gemeentelijke inspanningen.

Waar vind ik een erkende aannemer?

Stichting ERM beheert diverse erkenningsregelingen. Een erkenningsregeling bevat de afspraken die gemaakt zijn met betrekking tot het leveren van kwalitatief goed werk en het aantoonbaar en het systematisch borgen van die kwaliteit. Op de site van ERM zijn per richtlijn bedrijven te vinden die erkend zijn. Voor meer informatie kijk op www.stichtingerm.nl.

Kan een monumenteneigenaar verplicht worden tot onderhoud?

Aan een eigenaar van een monument kan in bepaalde gevallen de verplichting worden opgelegd zijn monument te onderhouden. Meer over onderhoudsplicht